Communiceren is iets dat we de hele dag doen. Op allerlei plaatsen, in allerlei situaties, met allerlei doelen. Bij de bakker bestel je een brood door te vragen om een half donkerbruin vloerbrood, op je werk deel je mee dat je even een kwartier eerder vertrekt omdat je naar de tandarts moet. Op je eerste date, die niet zo wil vlotten, zeg je meteen dat je er liever mee stopt. Niet? Ben jij ook zo iemand die met zijn  mond vol tanden zit omdat je dit lastig vindt?

Praten is één, communiceren is twee

Een praatje maken kunnen we allemaal. Toch? Ja natuurlijk. Maar communiceren is praten mét iemand, die ook nog wat terug kan zeggen. Dat is allemaal leuk en aardig als de situatie goed is en er geen vuiltje aan de lucht is. Maar wat als er een gesprek gaat komen over iets wat niet zo prettig is? Als iemand je irriteert of niet leuk meedoet? Als het gesprek een kant opgaat die jij niet wilt? Hoe voer je dan toch nog een goed gesprek? Mét emoties, want tot tien tellen of het juiste moment afwachten lukt niet altijd.

Een goed gesprek voeren is soms knap lastig

Of het nu gaat om een beoordelingsgesprek of een eerste date of een gesprek bij de mediator, er zijn veel gesprekken die je niet zomaar even uit je mouw schut, zoals het praatje met je buurvrouw van een paar huizen verder. Er zijn vaardigheden die je op weg kunnen helpen. Er zijn allerlei trainingen die je hierin kunt volgen.  Het voeren van een lastig gesprek werkt beter als je niet alleen gericht bent op het gedrag van de ander, maar vooral op dat van je zelf. De feedback die je aan een ander geeft, zegt  vooral iets over jezelf, dus stel je eerlijk en kwetsbaar op.

Empathie, lef en moed zijn nodig

Een goed gesprek over lastige zaken voer je vanuit je hoofd én vanuit je hart. Het gaat niet alleen om de vaardigheid van het vinden van de juiste woorden. Het vraagt ook om kwaliteiten als moed, lef, kwetsbaarheid en empathie. Allereerst moet je stevig in je schoenen staan om een lastig gesprek te starten. Vaak denken we dat vooral degene die wordt aangesproken zich kwetsbaar voelt, maar het vraagt juist om flinke moed, kracht en een open, kwetsbare opstelling als je zelf het initiatief neemt om een moeilijk gesprek te beginnen. Als je daarnaast ook nog in staat bent om het nodige inlevingsvermogen te tonen, zal een lastig gesprek veel meer effect hebben dan wanneer je alleen jouw grieven en ongenoegen op tafel legt. Empathie is een ijzersterke kracht tot begrip voor elkaar.

Zet de eerste stap

Loop jij rond met iets wat je dwars zit, op je werk of in privésfeer? Heb je het eigenlijk wel gezien bij je eerste date, dat dit hem niet gaat worden? Wacht niet langer en ga het gesprek aan! Met gezond verstand, eerlijk  en vanuit respect voor jezelf en de ander. Het is niet makkelijk om de eerste stap te nemen voor het voeren van een lastig gesprek, maar je kunt vaak meer dan je zelf denkt. Enkele overdenkingen om je een hart onder de riem te steken:

1. Haal diep adem en verzamel al je moed en wijsheid.

2. Vertel wat je dwars zit en vergeet vooral niet je eigen emotie(s) daarbij te benoemen.

3. Gun jezelf tijd om je gevoel onder woorden te brengen. Vergeet je schaamte en angst om ‘iets verkeerds’ te zeggen. Stotteren, pauze nemen, zeggen dat je even niet weet hoe je het precies moet zeggen, laat zien dat je mens bent.

4. Empathie en kwetsbaarheid zijn krachtige vaardigheden om je meer communicatief te maken.

Bedenk dat zonder feedback verandering en groei niet mogelijk zijn. ‘Lastige situaties’ gaan zelden vanzelf over! Als je niets zegt, sudderen ze meestal juist lekker door.