Het is zo makkelijk gezegd, je moet als vrienden uit elkaar gaan en geen ruzie maken, dat is beter voor de kinderen. Ja, natuurlijk is dat beter voor de kinderen, ook voor de vader en moeder. Alleen is vaak het probleem dat de vader en moeder zodra het woord scheiding gevallen is, veranderen en niet meer één en hetzelfde doel voor ogen hebben. De kinderen zijn het verleden en meestal telt voor één van de ouders alleen de toekomst.

Kijk verder dan je eigen verdriet

Verleden? Wat was er ook al weer in mijn verleden? Een huwelijk met kinderen, met plannen, met  een ingericht huis, met daarin een plekje voor iedereen, met afspraken hoe je met elkaar omgaat. Dat was er. Dan komt een scheiding, die daar rigoureus een einde aan maakt. Zodra je aan je kind vertelt dat jullie gaan scheiden, krijg je te maken met heftige emoties. Emoties bij jou en bij jouw kind. Als ouder zit je ook midden in je eigen verdriet en emoties. Daarom is het goed om zo alert mogelijk te zijn op de emoties van je kinderen. Ik spreek uit ervaring als ik zeg dat ik jaren later besef dat ik niet alles heb opgepikt wat de emoties van de kinderen betreft omdat ik zelf zoveel verdriet had. Probeer ondanks dat verdriet zo oplettend mogelijk te zijn.

Emoties bij een kind

Natuurlijk beleeft ieder kind een scheiding op zijn eigen manier. Hoe een kind het beleeft, hangt bijvoorbeeld af van zijn karakter en leeftijd. De manier van scheiden heeft hierop ook een grote invloed. Zo kreeg ik bij de mediator een boek mee met de titel “Gelukkig getrouwd, gelukkig gescheiden”. Natuurlijk zou dat mooi zijn, maar volgens mij is dat te mooi om waar te zijn. Jij moet daarvoor wel je best doen, hoe je ex-partner er mee omgaat, dat heb jij niet in de hand. Jij kunt er wel voor zorgen dat jij jezelf nooit verwijten kunt maken. Dat jij jezelf altijd recht in de spiegel kunt blijven aankijken.

Boos en verdrietig

Je kind is in eerste instantie boos en verdrietig door de scheiding. Dat geldt vooral voor oudere basisschoolkinderen. Deze emoties zijn voor je kind heel intens, dus schrik er niet van als ze lang aanhouden. Het is goed mogelijk dat je kind zijn boosheid uit, door bijvoorbeeld weer te gaan bedplassen of veel ruzie te maken met vriendjes. Soms zal je kind vasthoudend op zoek gaan naar je aandacht door je uit te dagen of over je grenzen heen te gaan.

Bang en eenzaam

Behalve boos en verdrietig, wordt je kind waarschijnlijk bang. Zijn veilige leven is ineens verdwenen en je kind kan zich geen beeld vormen van de toekomst. Hier bestaat trouwens wel een verschil in reactie per leeftijd. Hoe ouder je kind is, hoe minder bang het zal zijn. Vaak gaat de angst van je kind samen met een gevoel van eenzaamheid. Je kind kan zich in de eerste periode na de scheiding aan zijn lot overgelaten voelen.

Opgelucht

Natuurlijk kan je kind zich ook opgelucht voelen. Dat geldt vooral voor kinderen vanaf tien jaar. Als de laatste jaren van je huwelijk vol ruzie of misschien zelfs agressie zijn geweest, is het voor een kind bevrijdend om in rustiger vaarwater te komen.

Loyaliteitsconflict

Veel kinderen komen tijdens of vlak na de scheiding van hun ouders in een loyaliteitsconflict terecht. Ze willen niet kiezen tussen hun ouders en kunnen dat waarschijnlijk ook niet. Als je kind jou steunt, doet het voor zijn gevoel de andere ouder tekort, en andersom. Er ontstaat een innerlijk conflict wanneer je kind zich onder druk gezet voelt om te moeten kiezen tussen zijn ouders.

Bezorgd

Als een kind merkt dat zijn ‘onschuldige’ opmerkingen over zijn vader ervoor kunnen zorgen dat zijn moeder heel verdrietig of boos wordt, kan het zich meer naar binnen keren. Het kind zal zijn woorden voorzichtiger kiezen.

Bovendien kunnen kinderen bezorgd zijn. Een kind heeft bijvoorbeeld medelijden met zijn moeder die nu van minder geld moet rondkomen. Of een kind vindt zijn vader zielig, omdat die nu alleen in een huis zit. Zonder iemand die voor hem zorgt.

Schuldgevoel

En dan is er nog het schuldgevoel. Veel kinderen denken dat zij de oorzaak zijn van de scheiding van hun ouders. Vooral jonge kinderen hebben hier last van. Het kan gebeuren dat je kind nog lang blijft hopen dat jullie weer bij elkaar komen. Pubers kunnen zich ook flink zorgen maken. Sommigen zoeken buitenshuis afleiding, terwijl andere pubers juist verantwoordelijkheden in het gezin op zich nemen.

Advies aan ouders

Er zijn emoties die optreden in het begin van de scheiding, maar daar blijft het niet bij. Daarna komen er nog vele situatie voorbij met steeds weer opnieuw dezelfde, maar ook nieuwe emoties. Ik spreek uit ervaring en kan zeggen dat het nooit ophoudt. Het is zeker niet dat kinderen wanneer ze groter worden je minder nodig hebben, het lijkt juist wel dat ze qua geestelijke zorg juist meer behoefte hebben aan steun en een klankbord.

Van de ouders is het bijna altijd zo dat een van de twee meer tijd met de kinderen zal doorbrengen. Dit is zo bij veel scheidingen waarbij geen co-ouderschap geregeld is maar papa-weekenden, meestal  een weekend om de twee weken.

Kinderen willen jouw aandacht

Het is lastig voor de ouder op afstand om precies bij te houden  hoe het gaat met hun kinderen.  Zorg ervoor dat je als ouder die de kinderen het meest bij zich heeft, de andere ouder daarbij niet in de weg staat. Spreek geen kwaad over de ander, geef ruimte voor contactmomenten, ben flexibel. De ouder echter die de kinderen minder ziet, is over het algemeen nooit op enige manier verboden tussendoor contact te hebben. Laat dus met regelmaat van je horen als ouder. Je kunt dat in eerste instantie niet van de kinderen laten afhangen. Die willen wel, maar weten niet hoe. Die gaan graag mee in hebben van meer contact, wanneer ze merken dat je belangstelling voor ze hebt. Tegenwoordig heeft zelfs het kleinste kind een mobiel, dus het niet kunnen hebben van contact is enkel een smoes en geen reden om het contact te verminderen of nog erger te laten verslonzen. De kinderen groeien en bloeien op aandacht van beider ouders.

Wil je meer weten over allerlei facetten van scheiden, dan biedt de site van Echtscheiding-Wijzer uitkomst.