C'est le ton qui fait la musique. Er zijn vele manieren om je boodschap over te brengen en als je een beetje oplet leer je in de loop van de tijd hoe je dingen beter wel en niet moet zeggen. Een vleugje humor wil dan wel eens helpen.
Je hoopt dat je vriendinnen een grapje maken als ze je feliciteren met je verjaardag en je toewensen dat je maar heel oud mag worden, vooral in je gezicht. En wat bedoelt de collega werkelijk te zeggen als ze blijft aandringen dat je het kauwgumpje aanneemt en, wanneer jij beleefd blijft afslaan, zegt dat ze het pakje dan wel bij jou laat en wegloopt?
Of de kantinedame die mij al jaren kent en weet dat ik geen bio-industrievlees eet en die mij verzekert dat er helemáál geen vlees zit in het nieuwe frituurhapje, alleen een beetje ham. Of de vriendin die om mijnentwille haar succesgehaktballetjes van biologisch rundvlees heeft gemaakt maar waar we vervolgens een vlieg uit zien kruipen nadat het doosje een nacht in de ijskast heeft gestaan.
Een geliefde van weleer had een goed ontwikkeld gevoel voor humor maar ik lach nog steeds wat zuur als ik terugdenk aan de keer dat we bij een juwelier door het raam stonden te kijken en ik ernstig wees op een mooi sieraad. 'Vind je het echt mooi?' vroeg hij. Ja, beaamde ik hoopvol. 'Echt héél mooi?' Ja! antwoordde ik nog enthousiaster. 'Dan gaan we morgen weer kijken' zei hij droog waarmee de kous af was.
En de grap 'Wanneer mag het gips eraf?' blijft niet leuk als ik met mijn witte ledematen in een mouwloos shirt op een terras verschijn in een vroeg voorjaarszonnetje. Ik heb nu eenmaal geen vel dat zich snel laat verleiden tot een kleurtje. Maar, zelfspot voorkomt een hoop leed; als je jezelf niet te serieus neemt ben je een stuk weerbaarder en het zorgt ervoor dat je pijnlijke opmerkingen van anderen voor bent.
Een vriendin van mij heeft al vroeg haar moeder verloren. Wanneer mensen in haar omgeving het erover hebben dat ze met hun moeder naar de stad gaan ofzo, zegt zij: 'Mijn moeder en ik doen eigenlijk nooit wat leuks...' en haar vader vraagt standaard met haar verjaardag 'Je moeder heeft zeker weer niet gebeld?' Het is dezelfde vriendin die snapt dat je liever thuisblijft als je je niet zo lekker voelt, want je eigen wc kotst toch het lekkerst.
Het gevoel van humor van m'n huidige leidinggevende waardeer ik minder. Bij de salarisronde lacht hij hardop dat er voor mij geen verhoging meer in zit omdat ik al aan het einde van mijn schaal zit, dat dit het salaris is tot m'n 57ste en dat ik dat moet zien als een verkapt compliment. En een bonus is helaas niet gangbaar voor mensen met mijn functie, zijn handen zijn gebonden. De man die juist ervoor per brief voor tienduizenden euri aan tantième uitdeelt aan zowat elke andere medewerker van de organisatie.
De man die het door zijn ondergewicht altijd zo koud heeft dat alle ramen en deuren in zijn kamer potdicht blijven. Het skelet dat niet één pakje kauwgum nodig heeft maar een woud aan gombomen om zijn cariësadem tegen te gaan. Als zijn bezoek na langdurige besprekingen uit zijn kamer komt zuigen ze de frisse lucht in mijn kantoor naar binnen alsof ze uit een Egyptische graftombe komen die drieduizend jaar dicht is geweest.
Uit waardering voor zijn non-geste naar mij toe, meld ik hem voor zijn aanstaande reis naar een ontwikkelingsland aan voor elke denkbare vaccinatie waar grote naalden aan te pas komen. Of misschien wel juist voor niet één. De putlucht die hij verspreidt houdt die gele koorts en malariamuggen wel weg.